BANjALUKA – Republička uprava za inspekcijske poslove Republike Srpske ove godine obavila je 109 kontrola fizičkih lica koja su putem interneta i društvenih mreža oglašavala prodaju proizvoda i usluga.
U 31 slučaju utvrđeno je da su obavljali djelatnost bez registracije, saopšteno je Srni iz Inspektorata Republike Srpske.
Izrečene su:
- mjere zabrane obavljanja djelatnosti;
- novčane kazne u ukupnom iznosu od 78.000 KM.
Prošle godine 172 slučaja rada bez registracije
Kontrole su pokazale da problem nerijegistrovane internet prodaje nije nov.
Inspektorat je prošle godine obavio više od 300 ciljanih kontrola, a u 172 slučaja izrečena je zabrana obavljanja djelatnosti bez registracije.
Ukupne novčane kazne iznosile su 335.000 KM.
Šta se najčešće prodaje?
Neregistrovan rad otkriven je u različitim oblastima, među kojima su:
- frizerske i kozmetičke usluge;
- prodaja odjeće i obuće;
- prodaja tehničke robe;
- proizvodnja namještaja;
- proizvodnja stolarije;
- proizvodnja betonske galanterije;
- izdavanje smještaja;
- popravka i održavanje motornih vozila;
- usluge fotografisanja.
I prodaja preko društvenih mreža mora biti registrovana
Iz Inspektorata su pojasnili da Zakon o trgovini Republike Srpske prepoznaje elektronsku trgovinu kao vid prodaje na daljinu.
To uključuje i prodaju putem društvenih mreža.
Međutim, takvu trgovinu može organizovati samo registrovani trgovac.
U Inspektoratu upozoravaju da pojedinci sve češće koriste jednostavno otvaranje profila na društvenim mrežama za obavljanje neregistrovanog rada.
Kako prepoznati neregistrovanog prodavca?
Na profilima koji nelegalno nude proizvode najčešće nema:
- podataka o odgovornom licu;
- adrese poslovnice;
- JIB broja iz Poreske uprave.
Iz Inspektorata upozoravaju da kupovina od takvih prodavaca nosi značajan rizik.
Upitni mogu biti porijeklo, ispravnost i kvalitet proizvoda ili usluge.
U slučaju oštećenja zdravlja ili materijalne štete, kupac često nema ni račun kao dokaz da je proizvod kupljen od konkretnog prodavca.
Šta prodavac mora da objavi?
Prije kupovine građani bi trebalo da provjere da li su dostupni svi podaci o trgovcu i proizvodu.
Trgovac je dužan da objavi:
- ime i adresu;
- podatke o proizvodu ili usluzi;
- glavne karakteristike proizvoda;
- konačnu cijenu sa PDV-om;
- troškove dostave;
- način plaćanja;
- način i rok isporuke.
Inspektori mogu biti i „kupci“
Kontrole se sprovode na osnovu godišnjeg plana, ali i po predstavkama građana, informacijama drugih organa i saznanjima inspektora.
Inspektori direktno prate i oglasne stranice i društvene mreže.
Zakonom im je omogućeno i da se predstave kao korisnici usluge ili kupci robe radi prikupljanja dokaza o neregistrovanom radu.
Inspektorat apeluje na građane
Iz Inspektorata navode da je ove godine fokus više usmjeren na kontrolu formiranja cijena, ali da se kontrole neregistrovanog rada nastavljaju.
Cilj je, kako ističu, registracija i legalizacija subjekata i uvođenje njihovog poslovanja u zakonske okvire.
Građanima je upućen apel da izbjegavaju angažovanje neregistrovanih lica i da prije kupovine ili dogovora o usluzi provjere sa kim posluju.