Kako je vaskršnji zec zalutao u pravoslavlje – neizbježan je na rafovima u prodavnicama, dominira u izlozima kao praznična dekoracija, prodaju se razne kućne potrepštine sa njegovim likom, a pojedini roditelji čak i organizuju i potragu za zečevima i jajima na sam dan Vaskrsa.

Na samu simboliku zeca se pak nadovezuju druga vjerovanja naroda, takođe povezana usko sa prestavljanjem ovog doba godine i ovog praznika, kao što to čine pile, kokoška ili jaje. Djeca se ovom zecu raduju iz sasvim drugih razloga, prvenstveno zbog umiljatog izgleda, potom i što vjeruju da im on donosi čokoladne slatkiše u duhu Vaskrsa koje vješto sakriva po bašti, kako bi se deca malo i zabavila i stigla do nagrade.

Vesna Marjanović navodi da je ova životinja, kao obiležje ovog praznika, kao i ono što simbolizuje, preuzeta iz germanske kulture. Zec je, takođe, iz prehrišćanskih vjerovanja. Ova životinja je simbol proljeća, buđenja prirode i uopšte bogatstva i berićeta, baš zato što je životinja koja je sklona čestom razmnožavanju. Hrišćanstvo je to prihvatilo, a postoji ta mitologena da se brzinom, što je odlika zeca, raširila vijest po cijelom svijetu da je Isus Hristos vaskrsao.

– To kod nas pre nije bilo, kao i ta gnezda u kojima su jaja po travama i dvorištima, ali smo to prhvatili iz srednjoevropske kulture. Većina nas je raslo na tom običaju potrage za jajima, a inače našom kulturom vlada običaj darivanja dece dva puta godišnje, za Božić i Vaskrs. Sa kuluracijom stanovništva, simbolika zeca došla je kod nas.

Svi veliki praznici su komercijalizovani. Ono što je došlo sa narodima koji su živjeli i radili u inostranstvu jeste i ta kultura “kićenja” koju su donijeli, što se odnosi na ukršavanje lustera visećim jajima, zatim i drveća, objasnila je Vesna, piše Ona.

Otac Predrag Popović o vaskršnjem zeki

“Da neko ne pomisli da imam nešto protiv zečeva…

Zečevi su divna i najčistija stvorenja. Ne trpe nikakve bolesti na sebi. Nemaju jak imuni sistem pa brzo umru, zato ako su živi – oni su zdravi. Zato se mnogo i razmnožavaju.
U raznim mitologijama su predstavljeni kao simboli boga plodnosti, što je opet, nekom zapadnjačkom podvalom, neprimetno provučeno kao simbol Vaskrsenja.

I Božića i Vaskrsa simbol i ličnost je sam Gospod Isus Hristos. Niti Deda Mraz niti zečevi. To je, kad malo razmislimo, uvreda i ismevanje Hristovoj žrtvi i ljubavi.

Zato izbacite iz kuća sve simbole zečeva u vreme Vaskrsa. Ovako kao ukrase ih možete koristiti, ali ne u doba Vaskrsa. Simbol Vaskrsenja Hrista, pored Njega samog, jeste Beli anđeo, koji ukazuje na prazan grob i naša je najlepša Mileševska freska. A mi turamo zečeve jer su slatki i tako se bacaju pare potrošačkoj mafiji i gubi smisao i značaj Vaskrsenja”, napisao je Popović.

Share.