Nakon smrti nekadašnjeg komandanta Glavnog štaba Vojske Republike Srpske Ratka Mladića, širom Republike Srpske otvoreno je i pitanje na koji način će u budućnosti biti čuvano sjećanje na čovjeka čije ime veliki dio srpske javnosti vezuje za ratne godine i Vojsku Republike Srpske.
Jedan od prvih konkretnih prijedloga stigao je iz Laktaša. Gradonačelnik Miroslav Bojić najavio je da će na narednoj sjednici Skupštine grada predložiti da nova ulica koja se formira u centru Laktaša dobije ime Ratka Mladića.
Istovremeno, u javnosti se pojavljuje i ideja da pojedini budući trgovi i ulice ne moraju nužno nositi puno ime nekog pojedinca, nego simboličan naziv poput „Trg srpskog generala“ ili „Ulica srpskog generala“.
Takav naziv, prema zagovornicima ideje, predstavljao bi širi znak sjećanja na komandni kadar Vojske Republike Srpske i generacije koje su prošle kroz Odbrambeno-otadžbinski rat.
Da odnos velikog dijela stanovništva Republike Srpske prema Mladiću ostaje snažan pokazala su i okupljanja nakon vijesti o njegovoj smrti.
U Bijeljini se veliki broj građana, veterana Vojske Republike Srpske i predstavnika boračkih udruženja okupio kod spomenika poginulim borcima Semberije i zapalio svijeće. U Banjaluci je pomen održan u Hramu Hrista Spasitelja, uz prisustvo velikog broja građana.
U Trebinju je kolona građana, bivših boraca, porodica poginulih i predstavnika lokalne vlasti odala počast kod Spomen-sobe i Spomenika braniocima Trebinja, dok je u Istočnom Sarajevu pomen u Vojkovićima održan pred velikim brojem građana Istočne Ilidže i drugih opština grada.
U anketi ATV-a jedan stanovnik Istočnog Sarajeva rekao je za Mladića: „On je heroj“, podsjećajući i na poruku koja se svojevremeno pojavila nakon njegovog hapšenja.
Upravo zbog takvog odnosa dijela javnosti sve se češće može čuti stav da bi sjećanje na ratnu generaciju trebalo sačuvati i kroz nazive ulica, trgova, parkova ili drugih javnih prostora.
„Trg srpskog generala“ u tom smislu imao bi posebno simbolično značenje. Za njegove zagovornike, takav naziv ne bi predstavljao samo podsjećanje na jednog komandanta već na vojničku tradiciju i pripadnike Vojske Republike Srpske koji su učestvovali u ratu.
Očekivano, svaka inicijativa koja bi bila direktno vezana za Ratka Mladića izazvala bi i protivljenje dijela javnosti zbog njegove pravosnažne presude. Međunarodni rezidualni mehanizam potvrdio je 2021. njegovu doživotnu kaznu i osude za genocid u Srebrenici, zločine protiv čovječnosti i ratne zločine.
Zbog toga bi eventualni konkretni prijedlozi morali proći propisane procedure i odluke lokalnih skupština.
Ipak, prizori iz Bijeljine, Banjaluke, Trebinja i Istočnog Sarajeva pokazali su da među dijelom stanovništva Republike Srpske postoji snažna želja da se uspomena na nekadašnjeg komandanta VRS sačuva i nakon njegove smrti.
Hoće li poslije Laktaša slične inicijative stići i pred odbornike drugih gradova i opština, moglo bi biti poznato već u narednim danima.
